Windykacja w budownictwie dla podwykonawców i firm budowlanych

Scenariusz jest znany każdemu, kto pracował na cudzej budowie. Ekipa zeszła z obiektu, protokół częściowy jest podpisany, faktura wysłana, a generalny wykonawca tłumaczy, że czeka na pieniądze od inwestora. Mija termin, potem drugi, a w tym czasie trzeba zapłacić ludziom, za materiał i za sprzęt.

Strona jest dla firm, które mają taki problem teraz. Dla podwykonawcy robót instalacyjnych, elektrycznych, wykończeniowych albo ziemnych, który czeka na zapłatę od generalnego wykonawcy. Dla firmy wykonawczej, której inwestor wstrzymuje płatność końcową albo zatrzymuje kaucję gwarancyjną dłużej, niż mówi umowa. Dla hurtowni budowlanej i dostawcy betonu, stali czy stolarki, któremu wykonawca zalega za dostawy. Ogólny model obsługi wszystkich zaległych faktur firmy opisuje windykacja należności, a hurtownia, która sprzedaje materiały wielu wykonawcom naraz, znajdzie swoje zasady na stronie windykacja dla hurtowni. Tutaj skupiamy się na rozliczeniach z budowy.

Faktura za roboty między firmami to transakcja handlowa. Od dnia po terminie liczysz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, a do każdej faktury doliczasz rekompensatę 40 euro przy kwocie do 5 000 zł, 70 euro przy kwocie od 5 000 do 50 000 zł i 100 euro powyżej 50 000 zł. Na budowie faktur jest zwykle kilka, po każdym protokole częściowym, więc rekompensata należy się za każdą z nich osobno.

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom ogranicza też termin zapłaty między przedsiębiorcami do 60 dni od doręczenia faktury. Dłuższy termin musi być wyraźnie uzgodniony i nie może być rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela, a gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a Ty jesteś małą albo średnią firmą, 60 dni to granica bez wyjątków. Klauzula „zapłata po otrzymaniu środków od inwestora” nie przesuwa więc terminu w nieskończoność. Sposób wyliczenia odsetek pokazuje wpis o tym, jak liczyć odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Najczęstsza obrona dłużnika w budownictwie to zarzut wad, opóźnienia albo braku odbioru. Wykonawca wstrzymuje zapłatę, nalicza kary umowne i potrąca je z faktury. Zanim wyślesz wezwanie, zbierz to, co pokazuje, że roboty wykonano i zgłoszono do odbioru.

• Umowę podwykonawczą albo zlecenie z zakresem robót, wynagrodzeniem i terminem płatności.
• Protokoły odbioru częściowego i końcowego, a gdy odbioru odmówiono, pismo zgłaszające roboty do odbioru.
• Pisemne zgłoszenie robót inwestorowi z dowodem doręczenia.
• Kosztorys albo zestawienie wykonanych prac i wpisy w dzienniku budowy, jeśli je masz.
• Faktury, noty obciążeniowe, korespondencję o wadach, karach umownych i potrąceniach.

Brak podpisu na protokole nie zawsze zamyka drogę do zapłaty. Jeśli zgłosiłeś roboty do odbioru, a zamawiający odmówił bez wskazania istotnych wad, wynagrodzenie dalej możesz dochodzić. Zanim podpiszesz umowę z nowym generalnym wykonawcą, warto też sprawdzić firmę w bazie przedsiębiorstw, bo dane rejestrowe i historia zmian często mówią więcej niż referencje.

Zatrzymana kaucja gwarancyjna, zwykle kilka procent wynagrodzenia, to osobna należność z własnym terminem zwrotu zapisanym w umowie. Wpisujemy ją do sprawy jako oddzielną pozycję z datą wymagalności, żeby nie przepadła po zakończeniu okresu rękojmi. Wykonawca ma też narzędzie zabezpieczające przed robotami. Art. 649¹ KC pozwala mu w każdym czasie żądać od inwestora gwarancji zapłaty, na przykład gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej, do wysokości wynagrodzenia. Umowa nie może tego prawa wyłączyć, a brak gwarancji w wyznaczonym terminie pozwala od umowy odstąpić.

Termin przedawnienia wynagrodzenia za roboty budowlane między firmami wynosi co do zasady trzy lata i kończy się z ostatnim dniem roku kalendarzowego. Przy drobnych pracach, które sąd może ocenić jako umowę o dzieło, termin jest krótszy, dwa lata od oddania dzieła. Więcej o liczeniu terminów znajdziesz we wpisie o tym, kiedy następuje przedawnienie faktury.